Zwrot kosztów kredytu konsumenckiego w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Wielu konsumentów przynajmniej raz w życiu zaciągnęło kredyt lub pożyczkę, w tym tzw. chwilówkę, które pozwoliły na sfinansowanie najróżniejszych potrzeb. Znaczna część z nich dokonała spłaty zobowiązań jeszcze przed upływem okresu, na jaki zawarła umowę z bankiem albo innym pożyczkodawcą, w tym także ze spółdzielczą kasą oszczędnościowo-kredytową (SKOK). W takiej sytuacji kredytobiorcy mogą ubiegać się o proporcjonalny zwrot kosztów kredytu, w tym pobranej przez bank prowizji oraz odsetek.

 

Wspomniane uprawnienie powstaje przy szybszej spłacie kredytów oraz pożyczek udzielonych konsumentom. Uregulowane jest ono w ustawie o kredycie konsumenckim, która weszła w życie w dniu 18 grudnia 2011 r. oraz dotyczy kredytów udzielonych w wysokości nieprzekraczającej 255.550,00 zł lub równowartości tej kwoty w walucie obcej. Co najważniejsze, konsumenci dokonując wcześniejszego zwrotu pożyczonych środków mogą liczyć na to, że bank zwróci im wszystkie nadpłacone środki, w tym odsetki.

 

Uprawnienie konsumentów do proporcjonalnego zwrotu kosztów kredytu przy wcześniejszej spłacie zostało potwierdzone przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt C‑383/18. Trybunał stwierdził wprost, że bank lub inny pożyczkodawca zobowiązany jest do zwrotu na rzecz konsumentów wszystkich kosztów kredytu proporcjonalnie do okresu kredytowania, tj. czasu spłaty. Jeśli kredytobiorcy wcześniej spłacają swoje zobowiązania to należy się im nie tylko zwrot prowizji od banku, ale także proporcjonalny zwrot wszystkich pozostałych kosztów, które ponieśli przy zawarciu umowy o kredyt konsumencki, w tym odsetek, kosztów administracyjnych oraz ubezpieczenia.

 

Przywołany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma istotne znaczenie dla sytuacji konsumentów, przede wszystkim dlatego, że jest wiążący dla polskich sądów. W praktyce oznacza to, że rozstrzygając spór miedzy konsumentem a bankiem o zwrot kosztów pożyczki, sąd powinien kierować się stanowiskiem wyrażonym przez Trybunał. Wspomniane orzeczenie stanowi wsparcie dla kredytobiorców, gdyż część z banków odmawia zwrotu kosztów kredytu uważając je za nienależne konsumentowi. Niektóre z nich zwracają z kolei jedynie część z tych kosztów twierdząc, że jednorazowa prowizja pobierana przy zawarciu umowy stanowi wynagrodzenie banku niepodlegające proporcjonalnemu pomniejszeniu. Taka praktyka banków oraz innych instytucji udzielających pożyczek jest niezgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Wróć do listy